Татар ядкарьләре

Фәхри Насретдинов башкаруында «Казан кичләре» җыры. Хәсән Туфан сүзләре, Сара Садыйкова музыкасы. Татар опера сәнгатенең күренекле җырчысы, ТАССРның һәм РСФСРның халык артисты Фәхри Насретдинов 1911 елның 23 октябрендә хәзерге Апас районының Шәмбалыкчы авылында крестьян гаиләсендә туа. Аның гаиләсендә музыкага сәләтле кешеләр күп була. Әти-әнисе, абыйлары, апа-сеңелләре гармунда, скрипкада, кубызда, курайда уйный. Фәхри дә кечкенәдән халык җырларын тыңлап үсә. Җиде яшендә авыл сәхнәсендә «Күбәләк» җырын башкара. 1921 елгы ачлык вакытында әнисе, дүрт баласын ияртеп, Себергә китә. Шунда ул ти…

Әлеге язмада татар халкында XIX - XX гасырда гаять киң таралу алган “Мөхәммәдия” китабыннан өзек. Аны татар эмиграциясенең күренекле вәкиле Шәмсия Апакай (Дәүшева – 1914 – 2007) башкара. Америка кушма штатларында яшәгән Шәмсия Апакай гомере буена татар телен, мәдәниятен чит илләрдә яшәүче милләттәшләребез арасында пропагандалый. Советлар Союзында үзгәртеп кору заманы башланып чикләр ачыла башлагач, Ш. Апакай чит ил татарларыннан иң беренчеләре булып Татарстанга килә. Аның тырышлыгы белән Казан һәм Америка татарлары арасында элемтәләр булдырыла. Шәмсия һәм Салих Апакайның өйләрендә Русиядән ки…

Пост без текста

Аллаһы Тәгалә алдында иң сөекле кеше шул: кем башкаларга күбрәк игелек кыла. Хәдис Җомга мөбарәк булсын🤲

Татарстан Фәннәр академиясе бинасында Г. Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты тарафыннан 21-23 октябрь көннәрендә танылган фольклорчы галим Фатыйх Ибраһим улы Урманчеевның тууына 90 ел тулуга багышланган "Гуманитар фәннәр парадигмасында фольклор" дигән темага кагылышлы халыкара фәнни-гамәли конференция бара. Конференция эшендә "Татар ядкарьләре" командасыннан Брусько Зәлия Манур кызы "Татар дастаннарында халык йолалары, ышанулары" дигән темага әзерләнгән фәнни доклад белән катнашты. Зәлия Мансур кызы үзенең чыгышында бик борынгы заманнарда ук иҗат ителгән халкыбыз даста…

Өй эчендә көзге белән кояш нурын чагылдырып уйнарга ярамый, дигән ышану бар. Имеш, алай уйнасаң, өйгә яшен шары керә. Бу ышану борынгы заманнардан, утка илаһи көч итеп карау чорыннан калган булуы ихтимал. Шулай ук көзге ватылмасын өчен дә кисәтү булгандыр. Бу хакта Нәкый Исәнбәтнең «Татар мифлары» китабында да язылган. Ролик #ясалма_фәһем технологияләре кулланып әзерләнде.

Күрә белсәң, гаҗәпләнә белсәң, Дөнья бит ул – тоташ могҗиза. Могҗизалы шушы дөньяларга Сулышым кирәк булса, мин риза. Фәнис Яруллин #татар_акылы

Бүген без Татарстан Фәннәр академиясе бинасында "Гуманитар фәннәр парадигмасында фольклор" дип аталган халыкара фәнни конференциядә Свердловск өлкәсе Түбән Сырга районының Әрәкәй авылы Милли мәдәни үзәге директоры, Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре - Гобәев Салават Сәгетдин улы белән очраштык. Ул "Татар ядкәрләре" командасының бик күптәнге дусты буларак безнең проект хакында үз фикерләрен җиткерде.

Телебездән төшеп калучы сүзләрне бүген дә барлыйбыз. Бүгенге сүзебез телебезнең барлык диалектларында булмаса да, казан татарларының барлык сөйләшләрендә кечкенә мендәрне, еш кына чигелешле яисә челтәрләп бизәлгән кечкенә мендәрне белдерү өчен кулланылган *күпчек* дигән лексик берәмлегебез хакында. Урал татарлары сөйләшендә *күпчек* урынына *колак мендәре* дигән атаманы кулланганнар. Әлбәттә, колак мендәре дигәндә, яту, йоклау белән бәйле әлеге әсбап атамасына аның формасы түгел, ә кулланыш вазифасы алга чыгарылган. Күпчек дигәндә исә атама нигезен, киресенчә, мендәрнең формасы билгеләгән. Шу…

Бүген, 21 октябрь көнне, Татарстан Республикасы Фәннәр академиясендә филология фәннәре докторы, профессор, Халыкара Төрки академия академигы, Татарстан Республикасының атказанган фән эшлеклесе, Казан фольклористика мәктәбе вәкилләренең берсе, күренекле галим Фатих Урманчеевның тууына 90 ел уңаеннан оештырылган «Гуманитар фәннәр парадигмасында фольклор» дип аталган Халыкара конференция башланды. Әлеге конференция 23 октябрьга кадәр дәвам итәчәк. Чараның оештыручысы – Г. Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм сәнгать институты. Конференция төрки, фин-угыр, монгол, славян һәм кавказ халыкларының ф…