Күңел донъяһы | Хикәйә

Аш бүлмәһе менән оло яҡты бер итеп, ҡыҙыу-ҡыҙыу йөрөгән Әлимә үтеп барышлай үҙенең көҙгөләге сағылышын күреп, тертләп китте. Матурһығыҙ... Ҡайҙа бында матурлыҡ?! Яулыҡ аҫтына йәшерелгән сәстәрҙең һатлыҡйәндәй салдары ике сикәнән күренеп йөҙөн ҡартайтҡан, ҡан баҫымы күтәрелгән, күҙҙәр ҡыҙарып шешмәкләнгән. Төртһәң һытылырға торған түп-түңәрәк йөҙөндә ваҡ төймәләй ике күҙе бызырайып ҡалған. Һыуыҡтан һаҡлаған шарфтай, икенсе эйәк муйынды уратҡан. Уф-ф-ф!.. https://ejansura.ru/articles/hikaya/2026-10-26/matur-y-y-4855141

– Әхирәт, бәлки осрашыу хөрмәтенә... бә–ләкәй генә сәкүшкә... Мин өй эсенә күҙ йүгертәм дә ытырғанып баш сайҡайым. – Шулай инде, – ти ул намыҫланып, – беҙ себерҙәр менән ярыша алмайбыҙ. – Ҡайҙа йәшәүҙең бында әһәмиәте юҡ икәнен үҙең дә аңлап тораһың, шуға күрә юҡты һөйләп маташма. Куптән кешелек сифатын юғалтҡанһың, хәҙер балаларыңды ла юғалтырға уйлайһыңмы? Ҡасан уянырһың икән? Айыҡ аҡыл менән донъяға бер ҡара, исмаһам!? Кем өсөн йәшәйһең, бер шешә араҡы өсөнмө ни? Тауышымдың ҡалтырана башлауын тойоп, туҡтап ҡалам. Өгөт-нәсихәт тыңлар осоро үткән инде уның. Тамаҡтағы төйөрҙө көслөк менән йота…

Көндәлек...күпме эс серем шаһиты һин ! Йомарлаулы ҡалын дәфтәр өҫтәлдә яҙылмай йомарланып ябыла ла ҡуя. Тәслимә ике ҡулы менән ҡайырып биттәрен тотоп, тигеҙ матур хәрефтәр менән яҙылған яҙмаға йомолдо... 18.05.87 Мин больницала. Ауырымайым. Ауырытты Мәхмүт. 8 мартҡа күрше аулға концерт менән барҙыҡ, бар коллектив. Сәғәт 4 - кә тип афиша элһәләр ҙә, ҡараңғы төшөүгә саҡ башланды тамаша. Хафаландым өйҙә көткән һөйләшеү өсөн. Бейеп сыҡтым шулай ҙа. Ҡат - ҡат һорап бейеттеләр. Инәлтмәнем, бейенем. Һуңғы осоноп бейеүем булған икән. Күңелем һиҙҙеме һуңғы икәнен, әллә аяҡтарым, шул тиклем еңел өйрөл…

- Эх, улым, улым!.. Үкенескә ҡаршы, кешеләр нәмә ҡәҙерен уны юғалтҡас ҡына аңлай шул. Иң аянысы, һинең үҙ яҙмышыңа үҙең үтә битараф булыуың ғәфү итерлек түгел. Һиндәйҙәргә « Беткә үсегеп, тунын утҡа яҡҡан»,- тип әйтәләр. Икенсе бер бала, киреһенсә, ата-әсәһенең хәленә инеп, уларға ярҙам итер ине. Тырышып уҡып, һеңлеһенә өлкән ағай булып, йортҡа күҙ – ҡолаҡ булыр ине. Ә һин анһат юл һайлағанһың. Бәпәй булып илап ултырыуы еңелерәк шул. Бер кемде, хатта үҙеңде лә яратмағанһың, йәлләмәгәнһең… Бәлки, шуға күрә Хоҙай Тәғәләһе һинең яҡты донъя менән хушлашыуыңды хуп күргәндер. Мәғәнәһеҙ ғүмерҙәр была…

Ризван мыҫҡыл итергә, ғәйепте уға ябырға тотондо: “Йәшлегемде урланың, уғры бисә! Һөйәрең булғандыр әле! Былай булһа еңел генә айырылыр инеңме ни?!” Әлиә, эт менән эт булмайым, тип өндәшмәгәс, сығырынан сыҡҡан ир уны былай ғына һүгергә кереште: “Эт! Алама! Мәскәй! Сәсрәп кит!..” https://ejansura.ru/articles/hikaya/2026-10-22/ber-tin-e-aldyram-4852302

Бер дәфтәргә исемлек төҙөп, завуч бүлмәһенә инә. Әкрәм ағай исемлекте ҡарай ҙа: “Һеңлем, беҙҙең ауыл бик ҙур, халҡы күп, кәрәкле кешене ҡушаматы буйынса ғына табыуы еңелерәк”, – тип, һәр исем-фамилия артына ҡушаматтарын яҙып сыға. Ғүмәрҙәр генә бишәү икән: Сатан, Кәзә, Һуҡыр, Телһеҙ һәм Алкаш Ғүмәр ҙә бар. https://ejansura.ru/articles/hikaya/2026-10-22/alkash-m-r-ay-a-y-sh-y-4851404

- Ә, һинме ни әле минең баламдың башын ашарға йөрөгән ҡыҙ. Бына нимә, йә минең баламды покойҙа ҡалдыраң, йә мин һине ҡыуҙырам үҙ илеңә. Нимә, үҙ илеңдә ир тапманыңмы? Бында килеп Рәмискә йәбешеп сығырға уйлаған икән берәү? Ҡуҡыш, һиңә эләкмәйәсәк, Рәмис, белдеңме? Бала менән ҡурҡытып тороп. Ул бала кемдекелер әле. Балалы бисә алырға минең улымдың башына тай типмәгән. Иларҙан алда түшәлеп ятмаҫ кәрәк ине, кем етте шуға. Хәҙер атай эҙләйеңме балаңа?Бынан ары минең улыма яҡынлайһы булма. Башың эшләй икән, кемгә йәбештерегә белә балаһын, - тип туҙынған ҡурҡыныс ҡатынға һүҙ әйтеү түгел, ҡарай ҙа ал…

— ... Ул апайҙың төрмәнән ҡайтҡан улы бар ине, ҙур ағай кеше ине инде. Ә минең егетем бар ине армияға оҙатҡан, иҫләйһеңме? Әй, иҫләмәйем тинең бит әле... Егетем минән ике йәшкә өлкән ине, арминянан ҡайта торған мәле ине инде. Ауылдаш апай отпускыға ҡайтып китте лә, миңә гөлдәренә һыу һибеп йөрөргә ҡушты. Улы яҡшылап өйҙә тормай ине. Бер мәл мин уларҙа ванна йыуынып сығып йөрөһәм, улы ҡайтты. Бик күңелле мәле булдымы, шаяртып маташты. Был ағай миңә оҡшай ине. Тик ул өлкән һәм күптән инде үҙ тормошо менән йәшәгән кеше. Был миңә шарап тәҡдим итте, мин үҙемдең ҙур ҡыҙ икәнлегемде иҫбатларға теләпм…

- Йәнә бер бәхетһеҙ донъяға килде, - тине уның кендеген киҫеп, оҙонса тас өҫтөндә ауыҙынан ғына һыу ағыҙып сайындырып, иҫке итәккә төргән әбей. Аңлай, һөйләшә белһә, “ниңә улай тинең”, тип һорар ине бала, ә әлегә йылы булһын өсөн өләсәһенең ауыҙынан сығарып ҡаптырылған аҡ май менән балды ирендәрен сәпелдәтә-сәпелдәтә һурыуын белде. Бер аҙҙан ишек асылып, сайҡала-сайҡала ир кеше килеп инде, алам-һалам араһында ятҡан төргәкте күргәс, телен саҡ әйләндереп: - Кем? – тип һораны. - Мала-ай, - әбей бошонҡо тауыш менән һуҙып ҡына шулай яуапланы. Һаҡал баҫҡан йөҙҙә шатланыу ғәләмәте сағылып ҡалғандай б…

Бер мәл туйҙа күрше ауылдан бер егет менән таныштым. Бөҙрә генә сәсле, өҙҙөрөп гармунда уйнай. Өфөлә заводта эшләп йөрөй икән, ялға ҡайтҡан. Исеме – Хәйҙәр. Әллә ни аралашманыҡ та, бер нисә тапҡыр ғына һүҙ ҡушып, ваҡ-төйәк хаҡында һөйләштек буғай. Йәм-йәшел туғай буйлап йырлай-йырлай ауыл клубына барыуыбыҙ кисә генә булған кеүек... https://ejansura.ru/articles/hikaya/2026-10-18/eh-garmunsy-h-y-r-kenesk-aldy-y-em-4846871