НИИ алтаистики им. С. С. Суразакова

АЛТАЙ РЕСПУБЛИКАДА ТИЛДИҤ АЙАЛГАЗЫНЫҤ МОНИТОРИНГИ - МОНИТОРИНГ ЯЗЫКОВОЙ СИТУАЦИИ В РЕСПУБЛИКЕ АЛТАЙ 2026 јылдыҥ ӱлӱрген айыныҥ 19–28-чи кӱндеринде С.С. Суразаковтыҥ адыла адалган алтаистиканыҥ билим-шиҥжӱлӱк институдыныҥ ишчилери Байару Саналова, Айару Учайкина, Сынару Кользенова ла Арина Абрамова «Алтай Республикада тилдиҥ айалгазыныҥ мониторинги» деп проект аайынча Алтай Республиканыҥ Шабалин ле Кош-Агаш аймактарыныҥ јурттарында анкетирование ӧткӱргендер. Анкеталардыҥ сурактарына бастыра јаба 300-теҥ ажыра јажыла тӧрт бӧлӱктеҥ (16–22 јаштулар; 23–35 јаштулар; 36–59 јаштулар; 60 ла оноҥ јаан…

ТАТАРСТАН РЕСПУБЛИКАДА «ФОЛЬКЛОР ГУМАНИТАР БИЛИМДЕРДИҤ ПАРАДИГМАЗЫНДА» ДЕП КАЛЫКТАР ОРТОДО БИЛИМ-ПРАКТИКАЛЫК КОНФЕРЕНЦИЯ ӦТТИ – В РЕСПУБЛИКЕ ТАТАРСТАН СОСТОЯЛАСЬ МЕЖДУНАРОДНАЯ НАУЧНО-ПРАКТИЧЕСКАЯ КОНФЕРЕНЦИЯ «ФОЛЬКЛОР В ПАРАДИГМЕ ГУМАНИТАРНЫХ НАУК» Ӱлӱрген айдыҥ 21–22 кӱндеринде Казанда Калыктар ортодо тӱрк академияныҥ академиги Ф. И. Урманчеевтиҥ чыкканынаҥ ала 90 јылдыгына учурлай «Фольклор гуманитар билимдердиҥ парадигмазында» деп калыктар ортодо билим-практикалык конференция ӧтти. Конференцияны Татарстан Республиканыҥ Билим академиязы, Г. Ибрагимовтыҥ адыла адалган тил, литература ла сана…

«АМАДУ» ДЕП JАШ ПОЭТТЕРДИҤ ЛЕ БИЧИИЧИЛЕРДИҤ РЕСПУБЛИКАН СЛЁДЫ – РЕСПУБЛИКАНСКИЙ СЛЁТ ЮНЫХ ПОЭТОВ И ПИСАТЕЛЕЙ «АМАДУ» 2026 јылдыҥ ӱлӱрген айыныҥ 23-чи кӱнинде В. А. Сластенинниҥ адыла адалган Горно-Алтайсктагы педагогикалык колледжте алтай тилдиҥ кӱнин байрамдаарыла колбой јаш поэттердиҥ ле бичиичилердиҥ Республикан слёды ӧтти. Кажы ла јыл Слетто ӱлгерлер ле прозалык тексттер бичип турган јайалталу 5–11 класстардыҥ ӱренчиктери ле студенттер туружат. Слетто јаҥжыкканы аайынча мастер-класстар ӧткӱрӱлди, ойноор площадкалар иштеди. Анайда ок, В. А. Сластенинниҥ адыла адалган Горно-Алтайсктагы пед…

СОВЕТ ЭПШИЛЕРДИҤ АНТИФАШИСТ КОМИТЕДИНИҤ 85 ЈЫЛДЫГЫ – 85 ЛЕТ АНТИФАШИСТСКОМУ КОМИТЕТУ СОВЕТСКИХ ЖЕНЩИН 2026 јылдыҥ ӱлӱрген айыныҥ 22-чи кӱнинде П.В. Кучияктыҥ адыла адалган Эл драма театрдыҥ Јаан залында Совет эпшилердиҥ антифашист комитеди (эмди Россияныҥ эпшилериниҥ биригӱзи) тӧзӧлгӧнинеҥ ала 85 јылдыгына учурлай кӧдӱрӱҥӱлӱ туштажу ӧткӧн. Ӧткӱрмел јакшынак айалгада ӧтти: кӧп-кӧп сӱрлӱ ӱй улусты, эрчимдӱ активисттерди ле бистиҥ республиканыҥ эпшилер кыймыгузыныҥ ветерандарын кайралдагандар. Кайралдаткан эпшилерди Россияныҥ эпшилериниҥ биригӱзиниҥ «Алтайдыҥ Эпшилери» деп регионал бӧлӱгиниҥ пр…

ГОРНО-АЛТАЙСКТАГЫ ЭЛ УНИВЕРСИТЕТТЕ БИЛИМ СЕМИНАР ӦТТИ: ТӰРК ЛЕ МОНГОЛ ТЕЛЕКЕЙДИҤ СӰР-ТЕМДЕКТЕРИ ЛЕ АРХЕТИПТЕРИ 2026 јылдыҥ ӱлӱрген айыныҥ 22 кӱнинде Горно-Алтайсктагы эл университеттиҥ Алтаистика ла тюркологияныҥ институдында Феофан Александрович Сатлаевтиҥ чыкканынаҥ ала 95 јылдыгына, Екатерина Макаровна Тощакованыҥ чыкканыҥ ала 115 јылдыгына, алтай калыктыҥ Россия тергеезине киргениниҥ 270 јылдыгына, Алтай Республиканыныҥ тӧзӧлгӧниниҥ 35 јылдыгына учурлай «Тӱрк-монгол телекейдиҥ калыктарыныҥ культуразыныҥ солунталары: сӱр-темдектери ле архетиптери» деп билим семинар ӧтти. Семинардыҥ турчы…

ПРЕСС-КОНФЕРЕНЦИЯ: «ТӰӰКИЛИК ЭНЧИНИ ТӦЗӦӦРИ. ЈАҤЫ ШКОЛДЫҤ ЭЛ-ТЕРГЕЕЛИК ӰРЕНЕР БИЧИКТЕРИ» – ПРЕСС-КОНФЕРЕНЦИЯ: «ФОРМИРУЕМ ИСТОРИЧЕСКУЮ ПАМЯТЬ. ГОСУДАРСТВЕННЫЕ УЧЕБНИКИ ДЛЯ НОВОЙ ШКОЛЫ» 2026 jылдыҥ ӱлӱрген айыныҥ 22-чи кӱнинде Алтай Республиканыҥ ӱредӱ ишчилериниҥ билгирин бийиктедер ле такып профессионал ӱредӱ берер институдында тергеениҥ тӱӱкилик ӱредӱзиниҥ модули аайынча ӱренер бичиктердиҥ јаҥы тизимине учурлалган пресс-конференция ӧтти. Эл-јонго «Бистиҥ јеристиҥ тӱӱкизи. Алтай Республика» (Јебрен ӧйлӧрдӧҥ ала XVIII чактыҥ баштапкы jарымызына јетире. 5-чи класс; XVIII–XIX чч. экинчи jарымы.…

С.С.СУРАЗАКОВТЫҤ АДЫЛА АДАЛГАН АЛТАИСТИКАНЫҤ БИЛИМ-ШИҤЖӰЛИК ИНСТИТУДЫНЫҤ БИЛИМ ИШЧИЛЕРИ АЛТАЙ ТИЛДИҤ ЛЕ ЛИТЕРАТУРАНЫҤ ӰРЕДӰЧИЛЕРИНИҤ II РЕСПУБЛИКАН СЪЕЗДИНДЕ ТУРУШКАН – НАУЧНЫЕ СОТРУДНИКИ НИИ АЛТАИСТИКИ ИМ. С. С. СУРАЗАКОВА ПРИНЯЛИ УЧАСТИЕ НА II РЕСПУБЛИКАНСКОМ СЪЕЗДЕ УЧИТЕЛЕЙ АЛТАЙСКОГО ЯЗЫКА И ЛИТЕРАТУРЫ Ӱлӱрген айдыҥ 20-чи кӱнинде темдектелип турган Алтай тилдиҥ кӱнинде Горно-Алтайскта «Баланыҥ кӧгӱс-байлыгын элбедеринде тӧрӧл тилдиҥ учуры» деп темала Алтай тилдиҥ ле литератураныҥ ӱредӱчилериниҥ II-чи республикан съезди ӧтти. Съездтиҥ ижинде С. С. Суразаковтыҥ адыла адалган алтаистиканыҥ б…

АЛТАЙ ТИЛДИҤ КӰНИНЕ УЧУРЛАЛГАН КӦДӰРӰҤӰЛӰ ӦТКӰРМЕЛ – ТОРЖЕСТВЕННОЕ МЕРОПРИЯТИЕ, ПОСВЯЩЕННОЕ ПРАЗДНОВАНИЮ ДНЯ АЛТАЙСКОГО ЯЗЫКА С.С.Суразаковтыҥ адыла адалган алтаистиканыҥ билим-шиҥжӱлӱк институдыныҥ ишчилери Алтай тилдиҥ байрамдык кӱнине учурлалган кӧдӱрӱҥӱлӱ ӧткӱрмелде туруштылар. Бу байрам 2014 јылдаҥ ала кажы ла јыл алтай литератураныҥ классиги Лазарь Васильевич Кокышевтиҥ чыккан кӱнинде темдектелет. 2026 јылда ӧткӱрмел П.В.Кучияктыҥ адыла адалган Эл драма театрда ӧткӧн. Кӧдӱрӱҥӱлӱ айалгада алтай тилдиҥ ле литератураныҥ ӱредӱчилерин, ӱренчиктерди – республикан конкурстардыҥ јеҥӱчилдерин…

ИВАН ВАСИЛЬЕВИЧ ШОДОЕВТИҤ КЕРЕЕС ДОСКОЗЫНА ЧЕЧЕКТЕР САЛЫЛДЫ – ВОЗЛОЖЕНИЕ ЦВЕТОВ К МЕМОРИАЛЬНОЙ ДОСКЕ ИВАНА ШОДОЕВА Алтай тилдиҥ кӱнине учурлай јарлу алтай бичиичи, элјондык ишчи ле журналист Иван Васильевич Шодоевтиҥ кереес доскозыныҥ јанында ӱлӱрген айдыҥ 20-чи кӱнинде кӧдӱрӱҥӱлӱ митинг ӧтти. Јайалталу јерлежиниҥ эземин эзедип, бу учурлу кӱнде Горно-Алтайск калада Иван Васильевич тӧртӧн јылга јуук јаткан тураныҥ јанында Республикан классический лицейдиҥ (РКЛ) ӱредӱчилери ле ӱренчиктери, эл-јондык, билим ле ӱредӱлӱ тӧзӧмӧлдӧрдиҥ, СМИ-ниҥ ишчилери, Иван Шодоевтиҥ бала-барказы ла тӧрӧӧн-тууга…

АЛТАЙ ТИЛДИҤ БАЙРАМ КӰНИНДЕ ГОРНО-АЛТАЙСКТА С.С.СУРАЗАКОВТЫ ЭСКЕ АЛЫНГАНДАР Ӱлӱрген айдыҥ 20-чи кӱнинде, Алтай тилдиҥ байрам кӱнинде, Горно-Алтайскта билимчи ле бичиичи С.С.Суразаковтыҥ эземине учурлай оныҥ мемориал доскозында кӧдӱрӱҥӱлӱ митинг ӧткӧн. Мероприятиени јиит кайчы, Россия ичинде ла калыктар ортодо ӧткӱрӱлӱп турган конкурстардыҥ лауреады Эркул Чулунов ачкан. Келген улусты Алтай Республиканыҥ ӱредӱ министерствозыныҥ баш специалисти Анжела Чендекова ла С. С. Суразаковтыҥ адыла адалган алтаистиканыҥ билим-шиҥжӱлӱк институдыныҥ директоры Алексей Чумакаев уткугандар. Олор бойыныҥ эрм…